Մայրենի

Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն գրե՛ք համապատասխան բառերը:

Օրինակ՝

Ո՞վ ո՞ւմ  ինչպիսի՞ ծաղիկներ նվիրեց:- Ես մայրիկիս անուշաբույր ծաղիկներ նվիրեցի:

Ո՞վ ի՞նչ արեց:- Հայրիկես տախդակե արեց։

Ովքե՞ր ի՞նչ պատմեցին:- Աշակերտները քիրգ պատմեցին։

Ովքե՞ր   որտե՞ղ գտան կորած երեխային:- ենկրները անտարը գտան կորած երեխեյին։

Այգում ովքե՞ր ի՞նչ քաղեցին ծառերից:- Այգում ենկրները ղենցոր քաղեցին ծառերից։

Սովորողները ի՞նչ էին անում որտե՞ղ:- Սովորողները կերավոր էին անում դասարանը։

Ո՞վ որոշեց հաճախել ինչի՞ պարապմունքներին:- Մայրիկես որոշեց մարզանգ։

Ովքե՞ր ինչպիսի՞ շենք կառուցեցին:- Ենտանիքմը աղտոտ շենք կառուցեցին։

Նկարիչը ի՞նչ արեց:- Նկարիչը նկար արեց։

Տրված գոյականները դարձրե՛ք բայեր՝ գործողություն ցույց տվող բառեր:

Գիր-գիրել,զրույց-զրույցել,քայլք-քայլել, ընթերցանություն-ընթերցանել, խոսք-խոսել, հաղորդում-հաղորդել,ուտելիք-ուտել,նկար-նկարել,մարզանք-մարզվել,վազք-վազել, լող-լողալ,երգ-երգել,պար-պարել:

Օրինակ՝

Գույն-գունավորել

Պատում-պատմել

 

Մայրենի

Հարցում արտահայտող բառի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված գոյականները:

Ցուցահանդեսը լինելու էր որտե՞ղ: (այգի, բակ)

օրինակ՝Ցուցահանդեսը լինելու էր այգում, բակում:

Մենք արագ հեռացանք որտեղի՞ց: (փողոց)

Մենք արագ հեռացանք փողոցում։

Ճանապարհին հանդիպեցի ո՞ւմ: (Արամ)

Ճանապարհին հանդիպեցի Արամին

Որոշեցինք հանդիպել  որտե՞ղ:  (դասարան)

Որոշեցինք հանդիպել դասարանը

Մեկնեց երկրից ինչո՞վ: (ինքնաթիռ)

Մեկնեց երկրից ինքնաթիռով

Շատ հեռու չէր անտառը ինչի՞ց: (գյուղ)

Շատ հեռու չէր անտառը գյուղից

Համապատասխան դերանունները և բայերը միացրո՛ւ իրար և կազմի՛ր նախադասություն:

Ես, մենք, դու, դուք, նա, նրանք

Պարում ենք, խոսում եմ, մտածում ես, քայլում են, աշխատում է, հիշում եմ, նկարում եք, պատրաստվում է, կկազմես, ներում ենք, մշակելու են, կառավարում ենք, հաստատելու են, կգաա, չմոռանաս, կխոսեն:

Օրինակ՝

Ես խոսում եմ:   Ես հիշուն եմ

Մենք պարում ենք:   Մենք ներում ենք    Մենք կառավարում ենք

Դու մտածում ես:    Դու կկազմես        Դու չմոռանաս

Նրանք քայլում են   Նրանք մշակելու են   Նրանք հաստատելու են    Նրանք կխոսեն

Նա աշխատում է    Նա պատրաստվու է   Նա կգաա

Դուք նկարում եք

 

 

Մայրենի

Տրված բառերը իրար միացնելով կազմի՛ր նոր բառեր:

Խաղ+ընկեր-Խաղըեկեր

Քսան+մեկ-Քսանմեկ

Դաս+ընկեր-Դասընկեր

Կես+օր-կեսօր

Ծով +ափ-Ծովափ

Բարձր+ա+հասակ-Բարձրահասակ

Պար+հանդես-Պարահանդես

Հյուր+ա+սենյակ-Հյուրասենյակ

Զարդ+ա+տուփ-Ջարդատուփ

Վարդ+գույն-Վարդագուն

Հորդ+առատ-Հորդառատ

Դաս+գիրք-Դասագիրգ

Ծառ+տունկ-Ծառատունկ

Ծիրան+գույն-Ծիրանագույն

Լրացրո՛ւ աղյուսակը՝ բառերը գրելով համապատասխան սյունակներում օրինակ՝

Մայր, մայրաքաղաք, աղջիկ, ձեռք, երեխա, դարպաս, գիտնական,դպրոց, հորեղբայր, երգ, տառ, վարդ, մեքենա, ծաղկեփունջ, լողավազան, լողորդ

       Անձ          Իր
Մայր, Մայրաքաղաք
աղջիկ, ձեռք,
երեխա դարպաս
գիտնական դպրոց
հորեղբայր երգ
լողորդ Տար    վարդ  մեքենա
  Ծաղկեփունջ  լողավազան

 

 

Մայրենի

Տրված բառերը դարձրո՛ւ հոգնակի՝ բառի վերջում ավելացնելով եր կամ ներ մասնիկները:

Օրինակ՝

Գիրք-գրքեր

Պատմագիր-պատմագիրներ

Դաշտ-դաշտեր

Տուն- Տուներ

Այգի-Այգիներ

Գրիչ-Գրիչներ

Դասարան-Դասարաններ

Ծառ-Ծառեր

Տղա-Տղաներ

Գրապահարան-Գրապահարաններ

Նկար-Նկարներ

Մատիտ-Մատիտներ

 

Յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր  համապատասխան հարցը՝ ի՞նչ, ինչե՞ր, Ի՞նչ անել, ինչպիսի՞, ո՞վ, ովքե՞ր, ինչպիսի՞:

Օրինակ՝

Կարդալ-ի՞նչ անել

Գիրք-ի՞նչ

Գրող-ո՞վ

Նուրբ-ինչպիսի՞

Վազել-ի նչ անել

Գիրք- ինչ

Ընկերներ- ով

Բժիշկ- ով

Բնություն- ինչ

Պարտեզ- ինչ

Բնական ինչ

Պարզ- ինչպիսի

Հավաքել- ինչ անել

Բարի- ինչպիսի

Անկեղծ- ինչպիսի

Սովորող- ով

Մշակող-ով

Աշխատել-ինչ անել

Աշխատող-ով

Մշակել-ինչ անել

 

 

 

 

 

Մայրենի

Տրված բառերին ավելցրու ի՞նչ հարցին պատասխանող բառեր:

Գեղեցիկ, մեծ, բարձր, քարե, երկաթե, ջերմ, ծաղկած, նուրբ, բարի, ազնիվ, պարզ, մաքուր, հյութալի, քաղցր, սառը, համեղ, փափուկ:

Օրինակ՝

Գեղեցիկ նկար, ջերմ ընտանիք, մեծ տուն, երկաթե դուռ,

Քարե տուն-երկաթե դուր-ծաղրած նշենի-բարի աշակերտ-նուրբ աղջիկ-ազնիվ մարդ-պարզ սեղան-մաքուր սենեակ-հյութալի պտուղ-քաղցր կարկանդակ-համեղ պտուղ-փափուկ բարց

Միացրո՛ւ առարկա և գործողություն ցույց տվող բառերը և կազմի՛ր նախադասություն:

Առարկա ցույց տվող– Առվակ, արագիլը, երեխաներ, արև, ծաղիկներ, անձրևը, փոքրիկը, այգեպանը, ծառերը, հյուրերը, հեծանվորդները:

Գործողություն ցույց տվող բառեր-խաղում են, թռչում է, ջերմացնում է, ծաղկում են, կարակաչում է, թափվում է, լացում է, աշխատում է, բողբոջում են, հյուրասիրվում են, վարում են:

օրինակ՝

Առվակը կարկաչում է:        Ծաղիկներ ծաղկում են։         Ծարերը բողբոջում են։

Երեխաներ խաղում են։       Անձրևը թքփվում է։                Հյուրերը հյուրասիրվում են։

Արև ջերմացնում է։               Փոքրիկը լացում է։                 Հեծանվորդները վարում են։

Արագիլը թռչում է։                Այգեպանը աշխատում է։

Մայրենի

Նախադասության մեջ բոլոր գոյականները, բայերը՝ գործողություն ցույց տվող բառերը,  դարձրո՛ւ  հոգնակի՝

Օրինակ՝

Ձմռանը երեխան (ները) սահնակով սահում է  (են ) սառույցի (ներ) վրա:-Ձմռանը երեխաները սահնակով սահում են սառույցների վրա:

Երեխան (ները) սայթաքեց (սայթաքեցին) ու ընկավ (ընկան) ջուրը:

Երեխաները սայթաքեցին ու ընկան ջուրը։

Այգեպանը (ները) մի մրգատու այգի (ներ) ունի (ունեն):

Այգեպանները մի մրգատու այգիներ ունեն։

Այգում ամռանը հաունանում է (են) հյութալի դեղձը (երը), խնձորը  (ներ), տանձը  (եր):

Այգում ամռանը հաունանում են հյութալի դեղձերը,խնձորներ,տանձըեր։

Մշակը (ները)  օգնության հասավ (հասան) ճամփորդին (ներ):

Մշակները օգնության հասան ճամփորդներ։

Նույնիսկ օձը (եր) վախենում է(են) ոզնոց (ներից)

Նույնիսկ օձեր վախենում են ոզնոցներից

Մի օր լեռնագնացը (ները) որոշեց  (որոշեցին) բարձրանալ մոտակա սարի (երի)  գագաթը (ները):

Մի օր լեռնագնցները որոշեցին բարձրանալ մոտակա սարերին։

Տրված բայերը դարձնել հոգնակի.  օրինակ՝

Երգում ես-երգում եք,

Պարում եմ-պարում եք,

Երգում է-երգում են,

Խոսում ես-խոսում են

Լռում եմ-լռում են

Վազում է-վազում են

Քայլում ես-քայլում եք

Պարում է-պարում են

Նվագում եմ-նվազում եք

Նկարում ես-նկարում եք

Կարդում է-կարդում են

Մշակում եմ-մշակում եք

Մայրենի

1.Յուրաքանչյուր շարքի բառերին ավելացրո՛ւ տրված մասնիկները՝ ածանցները, և կազմի՛ր նոր ածանցավոր բառեր՝ հետևելով օրինակին:

1 տուն, գետ, հաջող-ակ– տնակ, գետակ,հաջողակ։

  1. տուն, միրգ, ազգ, հյուսիս, հարավային-ային-ազգային,տնային,մրգային,ազգային,հյուսիսային։
  2. դաս, ճաշ, պահ-արան-պահարան,ճաշարան,պահարան։
  3. հերոս, հաղթ, հայկ, պատում, գեղարվեստ-ական-պատմական,հերոսական,հաղթական,հայկական,պապմական,գեղարվես-տական
  4. իմաստուն, քաջ, հերոս, գեղեցիկ, , լուսավոր, մութ-ություն- լուսավորություն,իմաստություն,քաջություն,հերոսություն,գեղեցկություն,լուսավորություն,մութույուն։
  5. համ, հյութ-եղ-համեղ,հյութեղ

7 տանձ, խնձոր, բալ, ծիրան, ընկույզ-ենի-տանձենի,խնձորենի,բալենի,ծիրանենի,ընկուզենի։

2.Հետևելով օրինակին՝ շարունակի՛ր:

Մենք  (ի՞նչ ենք անում) զբոսնում ենք այգում:

Դուք  (ի՞նչ եք անում) զբոսնում եք այգում։

Ես   (ի՞նչ եմ անում) զբոսնում եմ այգում։

Դու   (ի՞նչ ես անում) զբոսնում ես այգում։

Նրանք   (ի՞նչ են անում) զբոսնում են այէգում։

Նա   (ի՞նչ է անում) զբոսնում է այգում։

 

Մայրենի

Կարդա՛ տեքստը և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ճամփորդության երրորդ օրն  էր: Մենք մնում էինք անտառում, վրանների տակ: Մեր դասընկերոջ՝ Տիգրանի ծննդյան օրն էր: Տարեդարձը Տիգրանը պետք է առաջին անգամ նշեր անտառում: Սովորողները որոշեցին անակնկալ անել նրան: Անտառից գեղեցիկ ծաղիկներ հավաքեցին, ծաղկեփունջ պատրաստեցին Արամն ու  Լիլիթը, և նվիրեցին Տիգրանին, Անահիտը գիրք նվիրեց, իսկ Աշոտը՝ փոքրիկ շնիկ:

Որտե՞ղ էին մնում սովորողները:- Անտառում վրանների տակ։

Ո՞ւմ ծննդյան օրն էր:-Տիգրանի մեր դասընկերոջ։

Ի՞նչ որոշեցին անել սովորողները:- Սովորողներ որոշեցին անակնկալ անել անել նրան։

Արամը և Լիլիթը ի՞նչ  պատրաստեցին և նվիրեցին Տիգրանին:-Արամը և Լիլիթը անտարից գեղեցիկ ծաղիկներ հավագեցին և ծաղկեփունչ պատրաստեցին և նվիրեցին Տիգրանին։

Անահիտը և Աշոտը ի՞նչ նվիրեցին:- Անահիտ գիրգ նվիրեց իսկ Աշոտը փոգրիկ շնիկ։7

 

Գրի՛ր՝ քանի հնչյուն, քանի տառ կա տրված բառերում: Օրինակ՝ գիրք-4տառ, 4հնչյուն, ելակ-4տառ, 5 հնչյուն:

Տուն-4տ 3հ

Բազմոց-6տ 6հ

Գրիչ-4տ 3հ

Անտառ-5տ 5հ

Դաշտ-4տ 3հ

Աղմուկ-6տ 5հ

Դասարան-7տ 8հ

Պատուհան-7տ5հ

Լսարան-6տ 7հ

Ծաղիկ-5տ 5հ

 

Մայրենի

Համապատասխան բառերը միացրու իրար և կազմի՛ր բառակապակցություն:

Օրինակ՝                                      կամ                   անուշաբույր ծաղիկներ

Անուշաբույր       լեռ                                                  բարձր լեռ

Բարձր                  արև                       Չերմ աևւ

Ջերմ                     սենյակ                 Լուսավոր սենյակ

Լուսավոր            սովորող               Խելացի սեվորող

Խելացի                  ծաղիկներ          Հետաքրքիր պատմություն

Հետաքրքիր         պատմություն     Գունավոր մատիտներ

Զվարճալի           ճանապարհ         Հյութալի միրգ

Երկար                 մատիտներ           Երկար ճանապարհ

Արագընթաց       փամփորդություն     Արագընթաց մեքենա

Գունավոր                միրգ                  Զվարճալի ճամփորդություն

Հյութալի                մեքենա

Լրացրո՛ւ աղյուսակը՝ համապատասխան սյունակում գրելով տրված հարցին պատասխանող բառերը: Օրինակ՝

       Ի՞նչ անել   Ի՞նչ, ինչե՞ր Ո՞վ, ովքեր        Ինչպիսի՞
Երգել, պարել Գիրք, գրքեր Սովորող, սովորողներ       քաջ
Ուտել վազել Սեղան սեղաններ Ընկեր ընկերներ շիտակ
Սանտրել կարդալ Մատիտ մատիտներ Դրացի դրացիներ Ուրախ զուարդ
Գալել ծեծել Պնակ պնակներ Մայր մայրեր երկար
Շարել  եբել Ամպ ամպեր Քոյր քոյրեր Կօշտ կօպիպ
Զարնել կոկել Կօշիկ կօշիկներ Եղբայր եղբայրներ Տխուր լալկան
Դաբել  կլել Գիրգ գիրգեր Հայր հայրեր Քեղեցիկ

 

 

Մայրենի

Բայերի դիմաց գրի՛ր համապատասխան դերանունը՝ ո՞վ է կատարում գործողությունը:

Օրինակ՝

Խաղում եմ-ես                                                  երգում ենք-մենք

Երգում եք-դուք                                                   ծաղում է-նա

Նվագում է-նա                                                       հասնում են-նրանք

 

Պարում եմ- ես                                      վազում է- նա

Գրում են- նրանք                                        կարդում ենք-մենք

Խոսում ես-  դու                                       խաղում ես-դու

 

Լողում են- նրանք                                         թռչում են-նրանք

Լողում ենք- մենք                                       քայլում ես-դու

Լողում եք-  դուք                                           վարում է-նա

 

Տրված բայերով կազմի՛ր նախադասություն:

Օրինակ՝

Վազել-Սովորողները վազում էին:

Խոսել-Արամը և Լիլիթը խոսում էին:

Քայլել-Դալինը և Մարալը քայլում էին։

Աշխատել-Հայրիկս աշխատում էր։

Հասնել-Ռաֆֆին հասնում էր դպրոց։

Ծաղկել-Պարտեզում ծաղկում էին վարդեր։

Հավաքել-Եղբայրս հավաքում էր տերևները։

Վարել-Արամը վարում էր մեքենան։

Կերակրել-Պարոյրը կերակրում էր անոդի շուները։

Կարդալ-Մեծ հայրիկս թերթը կարդում է։

Թաքնվել-Թռչունները թաքնվում էյին ձուրտից։